จัดฟัน fastbraces: ข้อควรทราบเกี่ยวกับการจัดฟัน

จัดฟัน fastbraces: ข้อควรทราบเกี่ยวกับการจัดฟัน การจัดฟันเป็นการรักษาทางทันตกรรมแขนงหนึ่ง มีจุดประสงค์เพื่อให้มีการสบฟันที่ดี ฟันเรียงตัวเป็นระเบียบสวยงาม ซึ่งจะส่งผลดีต่อสุขภาพในช่องปาก บางกรณียังทำให้ลักษณะของใบหน้าดีขึ้น เป็นการเพิ่มความมั่นใจในบุคลิกภาพของผู้รับการรักษา การจัดฟันจึงเหมาะสำหับผู้ที่มีการสบฟันที่ไม่เหมาะสม ฟันเรียงตัวไม่สวยงาม เช่นฟันเก ฟันยื่น ฟันห่าง

อยากจัดฟัน ต้องทำอย่างไรบ้าง

ผู้ที่ประสงค์จะรับการรักษาทางทันตกรรมจัดฟันจะได้รับการตรวจจากทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟัน (orthodontist) เพื่อประเมินความเหมาะสมที่จะรักษาด้วยการจัดฟัน โดยมีการตรวจลักษณะการสบฟันโดยละเอียด มีการพิมพ์ปากทำแบบจำลองการสบฟัน เพื่อดูขนาดฟันแต่ละซี่ ถ่ายภาพ x-ray เพื่อดูโครงสร้างศีรษะ ใบหน้า ขากรรไกร และรากฟัน เนื่องจากการตรวจด้วยตาเปล่าจะทำให้ได้ข้อมูลที่ไม่ละเอียดพอ รวมทั้งปัญหาบางอย่างอาจตรวจไม่พบด้วยตาเปล่า หลังจากนั้นทันตแพทย์จะนัดมาฟังผลและอธิบายแผนการรักษาในการจัดฟัน เช่นจะต้องถอนฟันกี่ซี่ ซี่ไหนบ้าง มีฟันคุดหรือไม่ ระยะเวลาที่คาดว่าจะใช้ในการจัดฟัน รวมทั้งข้อจำกัดต่างๆ ที่อาจมีแตกต่างกันในแต่ละคน

ก่อนที่จะเริ่มจัดฟัน ผู้รับการจัดฟันจะได้รับการดูแลสภาพและบูรณะฟันและช่องปากให้สมบูรณ์ในระดับหนึ่ง หลังจากนั้นก่อนลงมือติดเครื่องมือจัดฟันจะมีการปรับสภาพฟันให้พร้อม เรียกว่าการแยกฟัน ซึ่งเป็นการใส่ยางวงเล็กๆ บริเวณฟันกราม ทิ้งไว้ประมาณ 7 – 14 วัน หลังจากนั้นก็จะเป็นการติดเครื่องมือจัดฟัน ซึ่งมักจะใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงในการนัด 1 -2 ครั้งแรก

จากนั้นจะมีการนัดครั้งต่อๆ ไปเพื่อปรับเครื่องมือจัดฟัน ซึ่งอาจเป็นการเปลี่ยนยาง ปรับหรือเปลี่ยนลวด แล้วแต่ขั้นตอน โดยมักจะเป็นช่วงระยะทุกๆ 1 เดือนโดยประมาณ

จัดฟันนานไหม แพงไหม

โดยปกติแล้วหากไม่มีปัญหาที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้น การจัดฟันมักดำเนินไปตามแผนการรักษาที่ได้วางไว้ ระยะเวลาที่ใช้จริงจึงมักใกล้เคียงกับเวลาที่ได้ประมาณไว้ ซึ่งอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน แต่ปกติจะอยู่ระหว่าง 24 – 36 เดือน ค่าใช้จ่ายก็จะขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่จะต้องใช้ในการจัดฟันสำหรับคนไข้แต่ละราย ซึ่งมักขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

– ความซับซ้อนของปัญหาการสบฟันของแต่ละคน ซึ่งทำให้การจัดฟันมีความยากง่ายแตกต่างกัน นอกจากนี้แม้ปัญหาคล้ายคลึงกัน แต่การตอบสนองของฟันต่อเครื่องมือก็อาจแตกต่างกันในแต่ละคนด้วย

– อายุของคนไข้ คนไข้ที่อายุน้อย กระดูกโครงสร้างฟันและขากรรไกรจะปรับตัวตามการจัดฟันได้ง่าย ทำให้ฟันขยับได้เร็วกว่าคนที่อายุมาก

– ความร่วมมือของผู้รับการจัดฟัน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่สุดที่จะมีผลต่อความสำเร็จของการจัดฟัน

– การรักษาความสะอาดของฟันและเครื่องมือจัดฟัน

– การรักษาเครื่องมือจัดฟันให้อยู่ในสภาพดี ไม่ให้หลุดหรือบิดเบี้ยวไปจากสภาพเดิม

– การมาปรับเครื่องมือสม่ำเสมอตามเวลานัดทุกเดือนจนกว่าจะเสร็จสิ้นการรักษา

– การปฏิบัติตามคำแนะนำโดยเคร่งครัด เช่นการคล้องยางดึงฟัน หรือการใส่อุปกรณ์เสริมพิเศษ เป็นต้น

จัดฟันเจ็บไหม

หลังจากติดเครื่องมือจัดฟันไปใหม่ๆ ในบางครั้งจะพบว่ามีแผลเกิดขึ้นบ้างบริเวณกระพุ้งแก้ม เนื่องจากเกิดการระคายเคืองจากเครื่องมือที่ติดไป ปกติแล้วแผลดังกล่าวมักหายไปเองเมื่อผู้รับการจัดฟันเริ่มปรับตัวได้และรู้สึกชินกับเครื่องมือ ซึ่งอาจใช้เวลาแตกต่างกันในแต่ละคน หากเจ็บหรือรำคาญมาก อาจใช้ขึ้ผึ้งที่ได้รับจากทันตแพทย์หุ้มที่ตัวเครื่องมือที่ทำให้ระคายเคืองนั้น มักทำให้รู้สึกสบายขึ้นได้ นอกจากนี้ หลังจากการปรับเครื่องมือแต่ละครั้ง มักมีอาการเจ็บหรือตึงเล็กน้อยซึ่งเป็นเรื่องปกติ เพราะฟันต้องได้รับแรงดึงจากเครื่องมือจึงจะเริ่มขยับตัวได้ โดยทั่วไปอาการดังกล่าวมักหายไปเองภายในเวลา 3 – 5 วัน

จัดฟันแล้วทานอะไรได้บ้าง

เนื่องจากเครื่องมือจัดฟันเป็นเครื่องมือที่มีลักษณะซับซ้อน บอบบาง และจำเป็นต้องติดอยู่ในปากตลอดช่วงเวลาที่จัดฟัน การรักษาสภาพเครื่องมือให้สมบูรณ์จึงเป็นสิ่งสำคัญ การรับประทานอาหารจึงต้องเพิ่มความระมัดระวังบ้าง ควรหลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารที่แข็ง กรอบ หรือเหนียว ซึ่งอาจไปกระทบกระแทกเครื่องมือจัดฟันให้หลุดได้ และมักทำให้การจัดฟันได้ผลไม่สมบูรณ์ หรือต้องใช้เวลาในการจัดฟันนานขึ้น

รักษาความสะอาดอย่างไร

เครื่องมือจัดฟันส่วนใหญ่เป็นชิ้นโลหะที่มีลักษณะซับซ้อนและติดแน่นกับตัวฟัน เป็นที่กักเก็บเศษอาหารและคราบจุลินทรีย์ได้ง่าย หากทำความสะอาดได้ไม่ดีอาจทำให้เกิดฟันผุ ผิวเคลือบฟันละลายตัวเป็นฝ้ารอบเครื่องมือ เหงือกบวมอักเสบมีเลือดออก จึงควรเพิ่มเวลาการแปรงฟันแต่ละครั้งให้นานขึ้น การแปรงฟันในช่วงเช้า ก่อนเข้านอน และหลังอาหารทุกครั้งจึงเป็นสิ่งจำเป็น นอกจากนี้ผู้รับการจัดฟันควรใช้แปรงซอกฟัน และเส้นใยขัดซอกฟัน (dental floss) ด้วย โดยเฉพาะในบริเวณที่การแปรงฟันทำได้ไม่ทั่วถึง เช่นใต้ลวดจัดฟันเป็นต้น